50 SU VE ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ • Haziran / 2024 TEKNIK uygulanır. Kanalizasyon sisteminin su geçirmez video kamera ile izlenmesi Şekil 2’de verilmiştir. Kanalizasyon sistemi görüntüleme araçları kablo yardımıyla ve uzaktan kumandayla istenildiği şekilde yönetilebilmektedir. Kanalizasyon hatlarına gönderilen araçlar, profesyonel ekipler tarafından kontrol edilerek hattın anlık verilerle görüntüleri kayıt altına alınabilmektedir. Ø200 mm ve üzeri her çapta ve cinste boruda inceleme yapılarak görüntü alınabilmektedir. Kanalizasyon hatlarında yaşanan problemler dışarıdan içeriye veya içeriden dışarıya sızmalara ve hatların tıkanmasına, işletme problemlerine neden olmaktadır. Su kaçakları, hatların kırılması, çökmesi, hatlarda akışı engelleyici parçalarının bulunması ve yanlış bağlantılar bunlardan bazılarıdır. Kanalizasyon hatlarında yaşanan ve yaşanması muhtemel problemler Şekil 3’te verilmiştir. 4. SONUÇ Kanalizasyon sistemine yerüstü suyu, yeraltı suyu ve şebekelerden içme suyunun kanalizasyona sızdığı kaynak tespit edildikten sonra derhal sızmaya bağlı (çatlak, çökme, patlak ve bağlantı hatası gibi) olarak çözüm ile ilgili önlemler projelendirilmeli ve uygulamaya konulmalıdır. Böylece, kanalizasyon sistemindeki atık suya temiz suyun sızması önlenmelidir. Kanalizasyon sistemini takip etmek için teknolojik imkanlardan faydalanmak gereklidir. Kanalizasyon borularının belli periyotlarda bakım ve onarımı yapılmalıdır. Günümüzde kanalizasyon boruların bakımı ve onarımı konusunda ciddi teknolojik uygulamalar geliştirilmiştir. Ülkemizdeki kanalizasyon borularının çapları genelde küçüktür, çoğu şehirlerde Ø300 ile Ø600 mm arasında değişmektedir. Bu kadar küçük çaplı kanalizasyon boruları daha sık aralıklarla tıkanır, aşınır ve hasar görür. Çapları 1,5 metreden büyük kanalizasyon sistemlerine en az iki kişi olarak girilmektedir. Kanal içinde çalışacak kişiler, konusunda özel olarak eğitilmiş uzmanlar olmalıdır. Çünkü çalıştıkları ortamlar çok tehlikeli ve risklidir. Kişiler kanalizasyona girmeden önce ortam havası mutlaka temizlenmeli, çalışanlar gerekli güvenlik elbiselerini giymeli ve maskelerini takmalıdırlar. Operasyonel Kanalizasyon Atık Su Yönetimi (OKAY) tarafından kanalizasyonların eğimi, içerisinden geçen atık suyun özelliği, debisi ve çapı göz önüne alınarak tüm kanallar 2 ila 4 yıllık periyotlarda temizlenmeli, bakımı ve onarımı yapılmalıdır. Özellikle kanalizasyon sistemine içme suyunun sızması hem içme suyu şebeke sisteminin hem de kanalizasyon sisteminin problemli olduğunu gösterir. Bu durumda her iki hat da bakıma alınmalıdır. Kanalizasyon sisteminde gelecekte yaşanması muhtemel problemleri minimize etmek için sistemin elektronik haritasının çıkarılmasında fayda vardır. Özellikle yağışların yüksek olduğu kış aylarında kanalizasyon sistemi çevresinde yeraltı su seviyesi ölçülmeli, sisteme sızmalar varsa gerekli önlemler alınmalı ve sızmalar önlenmelidir. n Şekil 2. Kanalizasyonun Su Geçirmez Video Kamera ile İzlenmesi Şekil 3. Kanalizasyon Sisteminde Muhtemel Kusurlar Ölçüm Aracı Kablo Kanalizasyon Bacası Robot video seti Su kaçakları Kanalizasyon Borusu Kırıklar, Çökmeler Yanlış bağlantılar Engel parçalar
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=